Waarom je het je niet kunt veroorloven om AI te haten

Andrej Karpathy, mede-oprichter van OpenAI, wees onlangs op een ongemakkelijke waarheid: er zijn inmiddels twee groepen mensen die praten over een technologie die ze allebei 'AI' noemen, maar ze hebben het over een totaal andere realiteit.

De eerste groep is de incidentele gebruiker. Ze probeerden zes maanden geleden een gratis versie van ChatGPT om een vakantie te plannen of een e-mail te herschrijven, zagen een hallucinatie of een houterige zin, en concludeerden: "Het is nog niet zo ver." De tweede groep bestaat uit de 'power users'. Zij betalen 200 dollar per maand voor de nieuwste modellen, integreren agents diep in hun workflow en bouwen volledige applicaties in een fractie van de tijd.

Voor de power user is AI geen speeltje meer, maar infrastructuur. Voor de incidentele gebruiker blijft het een curiositeit — of een vijand.

Deze kloof is inmiddels meetbaar. Uit de Stanford AI Index 2026 blijkt dat 73 procent van de Amerikaanse AI-experts positief is over de impact op werkgelegenheid. Onder het grote publiek is dat slechts 23 procent. Een gapend gat van 50 procentpunt. Terwijl de experts de enorme sprongen in productiviteit en mogelijkheden zien, ervaart de rest van de wereld vooral de onzekerheid en de fouten.

Wat we hier zien is de vorming van een permanente onderklasse. De transitie naar AI-native werken is niet langer een keuze die je op basis van persoonlijke voorkeur of esthetische bezwaren maakt. Het is een economische noodzaak die de arbeidsmarkt in tweeën splijt.

De cijfers zijn genadeloos. Volgens hetzelfde Stanford-rapport daalde de werkgelegenheid onder softwareontwikkelaars in de leeftijdscategorie 22-25 jaar met bijna 20 procent sinds 2024. Dat is geen toeval. De 'ladder' van junior functies, waar mensen vroeger de kneepjes van het vak leerden, wordt simpelweg weggehaald. Waarom zou een bedrijf een junior aannemen die drie dagen over een taak doet, als een senior met een AI-agent het in twintig minuten kan — en beter?

Deze brute realiteit verklaart waarom de anti-AI-sentimenten zo fel zijn. Weerstand is een manier om de oude wereld te beschermen, een wereld waarin 'menselijk vakmanschap' de standaard was en snelheid een secundaire factor.

Je kunt hier tegenin brengen dat kwaliteit altijd wint. Dat een handgeschreven tekst of een door een mens ontworpen logo een ziel heeft die een model nooit kan vangen. Dat is een nobel argument, en moreel gezien waarschijnlijk juist. Maar het is ook een luxe-positie. Het gaat ervan uit dat jouw klanten of werkgevers bereid zijn om te wachten en te betalen voor die 'ziel', terwijl je buurman tien keer sneller gaat voor een fractie van de prijs.

Het probleem met de 'jagged frontier' — het feit dat AI de ene keer PhD-niveau wiskunde oplost en de andere keer geen analoge klok kan aflezen — is dat het buitenstaanders een vals gevoel van veiligheid geeft. Ze focussen op de klok, terwijl de power users de wiskunde gebruiken om hun hele businessmodel te kantelen.

De tijd dat je AI kon negeren omdat je het 'niets vindt' of 'niet vertrouwt', loopt ten einde. De kloof tussen wie de machine beheerst en wie ertegen strijdt, wordt niet alleen groter in termen van mening, maar in termen van overleven. Wie blijft wachten tot de machine 'perfect' is, komt er waarschijnlijk te laat achter dat de wereld in de tussentijd is ingericht voor degenen die leerden dansen met de onvolmaaktheid.

Weerstand tegen AI is een legitiem moreel standpunt. Maar op de huidige arbeidsmarkt is het een luxe die steeds minder mensen zich kunnen veroorloven.